SANTA MISSA DA
SOLENIDADE DA EPIFANIA DO SENHOR
E ENCERRAMENTO DO
ANO JUBILAR
PRESIDIDA POR SUA SANTIDADE
PAPA CLEMENTE
06.01.2026
O Bispo responsável pelo fechamento da porta santa, marcará a celebração no dia mais conveniente.
O fechamento da porta santa se realizará no início de uma celebração, seja ela Eucarística, seja da Palavra de Deus ou de uma hora canônica.
O Bispo, trajado como para a celebração que presidirá - no caso da Eucaristia, pode vir trajando pluvial ao invés da casula, a qual se revestirá chegando no altar - adentra no lugar onde está a porta santa, enquanto se canta um canto conveniente.
Depondo a mitra, o Bispo saúda o povo:
Pres.: In nómine Patris, et Fílii, et Spíritus Sancti.
℟.: Amen.
O sacerdote, voltado para o povo e abrindo os braços, saúda-o:
Pres.: Dóminus vobíscum.
℟.: Et cum spíritu tuo.
O Bispo, então, exorta o povo dizendo:
Pres.: Fratres et sorores carissimi,
tempus Iubilaei, quod Dominus nobis donavit, ad finem pervenit.Per hoc signum Portae Sanctae Ecclesia nobis ostendit Christum, qui est via, veritas et vita. Gratias agamus Deo pro beneficiis acceptis et renovemus propositum misericordiam eius testificandi.
Todos rezam um instante em silêncio. O Pontífice, de pé, voltado para o povo, convida à oração e diz:
Pres.: Deus, Pater misericordiarum, qui in Christo Filio tuo nobis ostium salutis aperuisti, concede, quaesumus, ut Ecclesia tua, concluso hoc Anno Iubilaeo, in fide perseveret, spe gaudeat et caritate fervens misericordiam tuam mundo testetur. Per Christum Dominum nostrum. Amen.
Ass.: Amém.
O Pontífice dirige-se à Porta Santa, permanece diante dela e, de mãos juntas, diz:
Oremus. Deus, Pater misericordiarum, qui Filium tuum unigenitum ostium salutis mundo constituisti, praesta, quaesumus, ut, clauso hoc signo temporalis gratiae, Ecclesia tua in opere conversionis perseveret et in vita fidelium misericordia tua fructus ferat abundantes. Per Christum Dominum nostrum. Amen.
O Bispo recebe a mitra, se aproxima da porta santa, se ajoelha, reza, beija-a, levanta-se e a fecha.
Enquanto isso, pode-se entoar um canto apropriado de louvor. (Salmo 121)
Todos se dirigem ao local onde se celebrará a Liturgia e a realizam como de costume.
Cuide-se para que não volte a se abrir a porta santa até o próximo jubileu.
O Bispo inicia a Santa Missa, podendo entrar de com a mesma pluvial com a qual fechou a Porta Santa, trocando no altar antes de incessar o altar.
O Bispo inicia a Santa Missa, podendo entrar de com a mesma pluvial com a qual fechou a Porta Santa, trocando no altar antes de incessar o altar.
RITOS INICIAIS
CANTO DE ENTRADA
Reunido o povo, o sacerdote dirige-se ao altar com os ministros, durante o canto de entrada.
Chegando ao altar e feita a devida reverência, beija-o em sinal de veneração e, se for oportuno, incensa-o. Em seguida, todos dirigem-se às cadeiras.
ANTÍFONA DE ENTRADA
(Mal 3,1; 1 Par 29,12)
Se não há cântico de entrada, recita-se a antífona:
Ecce advenit Dominátor Dóminus:
et regnum in manu eius, et potéstas, et impérium.
SAUDAÇÃO
Terminado o canto de entrada, toda a assembleia, de pé, faz o sinal da cruz, enquanto o sacerdote diz:
Pres.: In nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti
℟.: Amén.
O sacerdote, voltado para o povo e abrindo os braços, saúda-o:
Pres.: Gràtia Dòmini nostri Jesu Christi, et càritas Dei, et communicàtio Sancti Spìritus sit cum òmnibus vobis.
℟.: Et cum spiritu tuo.
O sacerdote, diácono ou outro ministro devidamente preparado poderá, em breves palavras, introduzir os fiéis na missa do dia.
ATO PENITENCIAL
Após um momento de silêncio, usa-se a seguinte fórmula:
O sacerdote diz:
Pres.: Fratres, agnoscámus peccáta nostra, ut apti simus ad sacra mystéria celebránda.
Ass.: Confìteor Deo omnipotènti et vobis, fratres, quia peccàvi nimis cogitatiòne, verbo, òpere et omissiòne, mea culpa, mea culpa, mea maxima culpa. Ideo precor beàtam Mariam Semper Virginem omnes Angelos et Sanctos et vos fratres, oràre pro me, ad Dominum Deum nostrum.
Segue-se a absolvição sacerdotal:
Pres.: Misereàtur nostri omnìpotens Deus et, dimìssis peccàtis nostris, perdùcat nos ad vitam ætèrnam.
O povo responde:
Ass.: Amén.
Seguem-se as invocações Senhor, tende piedade de nós (Kýrie eléison), caso já não tenham ocorrido no ato penitencial:
Pres.: Kyrie, eleison
Ass.: Kyrie, eleison
Pres.: Christe, eleison
Ass.: Christe, eleison
Pres.: Kyrie, eleison
Ass.: Kyrie, eleison.
GLÓRIA
Canta-se ou recita-se o hino de Louvor o Glória
Gloria in excelsis Deo,
et in terra pax hominibus bonae voluntatis.
Laudamus te,
Benedicimus te,
Adoramus te,
Glorificamus te,
Gratias agimus tibi propter magnam gloriam tuam,
Domine Deus, Rex caelestis, Deus Pater omnipotens.
Domine fili unigenite, Jesu Christe,
Domine Deus, Agnus Dei, Filius patris,
Qui tollis peccata mundi, miserere nobis.
Qui tollis peccata mundi, suscipe deprecationem nostram.
Qui sedes ad dexteram Patris, miserere nobis.
Quoniam tu solus sanctus,
Tu solus Dominus,
Tu solus Altissimus, Jesu Christe,
Cum Sancto Spiritu in gloria Dei Patris. Amen
Ou, para a recitação:
Ass.: Glória a Deus nas alturas, e paz na terra aos homens por Ele amados. Senhor Deus, Rei dos Céus, Deus Pai Todo-Poderoso, nós Vos louvamos, nós Vos bendizemos, nós Vos adoramos, nós Vos glorificamos, nós Vos damos graças, por Vossa imensa glória. Senhor Jesus Cristo, Filho Unigênito, Senhor Deus, Cordeiro de Deus, Filho de Deus Pai: Vós que tirais o pecado do mundo, tende piedade de nós; Vós que tirais o pecado do mundo, acolhei a nossa súplica; Vós que estais à direita do Pai, tende piedade de nós. Só Vós sois o Santo; só Vós, o Senhor; só Vós, o Altíssimo, Jesus Cristo; com o Espírito Santo, na glória de Deus Pai. Amém!
ORAÇÃO COLETA
E todos oram em silêncio, por algum tempo. Então o sacerdote abrindo os braços reza:
Concede, quǽsumus, omnipotens Deus, ut salutare tuum, quod ad redemptiónem mundi luce nova caelórum processit, nostris semper innovándis córdibus oriátur. Per Dóminum. Per Dominum nostrum Iesum Christum, Filium tuum, in unitáte Spíritus Sancti Spiritus, per omnia saecula saeculorum.
℟.: Amén.
LITURGIA DA PALAVRA
PRIMEIRA LEITURA
Leitor: Leitura do Livro do Profeta Isaías.
Levanta-te, acende as luzes, Jerusalém, porque chegou a tua luz, apareceu sobre ti a glória do Senhor. Eis que está a terra envolvida em trevas, e nuvens escuras cobrem os povos; mas sobre ti apareceu o Senhor, e sua glória já se manifestou sobre ti. Os povos caminham à tua luz e os reis ao clarão da tua aurora. Levanta os olhos ao redor e vê: todos se reuniram e vieram a ti; teus filhos vêm chegando de longe com suas filhas, inclusive nos braços. Ao vê-los, ganharão radiantes, com o coração vibrando e batendo forte, pois com eles virão as riquezas de além-mar e mostrarão o poder de suas nações; será uma inundação de camelos e dromedários de Madiã e Efa a te cobrir; virão todos os de Sabá, trazendo ouro e incenso e proclamando a glória do Senhor.
Ao final acrescenta:
Leitor: Verbum Domini.
℟.: Deo gratias.
SALMO RESPONSORIAL
— AS NAÇÕES DE TODA A TERRA HÃO DE ADORAR-VOS, Ó SENHOR!
— DAI AO REI VOSSOS PODERES, SENHOR DEUS, VOSSA JUSTIÇA AO DESCENDENTE DA REALEZA! COM JUSTIÇA ELE GOVERNE O VOSSO POVO, COM EQUIDADE ELE JULGUE OS VOSSOS POBRES.
— NOS SEUS DIAS A JUSTIÇA FLORIRÁ E GRANDE PAZ, ATÉ QUE A LUA PERCA O BRILHO! DE MAR A MAR ESTENDERÁ O SEU DOMÍNIO, E DESDE O RIO ATÉ OS CONFINS DE TODA A TERRA!
— OS REIS DE TÁRSIS E DAS ILHAS HÃO DE VIR E OFERECER-LHE SEUS PRESENTES E SEUS DONS; E TAMBÉM OS REIS DE SEBA E DE SABÁ HÃO DE TRAZER-LHE OFERENDAS E TRIBUTOS. OS REIS DE TODA A TERRA HÃO DE ADORÁ-LO, E TODAS AS NAÇÕES HÃO DE SERVI-LO.
— LIBERTARÁ O INDIGENTE QUE SUPLICA, E O POBRE AO QUAL NINGUÉM QUER AJUDAR. TERÁ PENA DO INDIGENTE E DO INFELIZ, EA VIDA DOS HUMILDES SALVARÁ.
SEGUNDA LEITURA
Se houver segunda leitura, o leitor a fará no ambão, como acima.
Leitor: Leitura da Carta de São Paulo aos Efésios
Irmãos: Se ao menos soubésseis da graça que Deus me concedeu para realizar o seu plano a nosso respeito, e como, por revelação, conhecimento ativo do mistério. Este mistério, Deus não o fez conhecer aos homens das gerações passadas, mas acaba de o revelar agora, pelo Espírito, aos seus santos apóstolos e profetas: os pagos são admitidos à mesma herança, são membros do mesmo corpo, são associados à mesma promessa em Jesus Cristo, por meio do Evangelho.
Ao final acrescenta:
Leitor: Verbum Domini.
℟.: Deo gratias.
ACLAMAÇÃO AO EVANGELHO
ALELUIA, ALELUIA!
ALELUIA, ALELUIA!
Enquanto isso, o sacerdote, quando se usa incenso, coloca-o no turíbulo. O diácono, que vai proclamar o Evangelho, inclinando-se profundamente diante do sacerdote, pede a bênção em voz baixa:
℣.: Iube, domne, benedicere.
O sacerdote diz em voz baixa:
Pres.: Dominus sit in corde tuo et in labiis tuis: ut digne et competenter annunties Evangelium suum: in nomine Patris, et Filii, + et Spiritus Sancti.
O diácono faz o sinal da cruz e responde:
℣.: Amen.
Se não houver diácono, o sacerdote, inclinado diante do altar, reza em silêncio.
EVANGELHO
O diácono ou o sacerdote dirige-se ao ambão, acompanhado, se for oportuno, pelos ministros com o incenso e velas, e diz:
℣.: Dominus vobiscum
℣.: Dominus vobiscum
℟.: Et cum spiritu tuo.
O diácono ou o sacerdote diz:
℣.: ✠ Léctio Sancti Evangélli secúndum Matthæum
e, enquanto isso, faz o sinal da cruz sobre o livro e, depois, sobre si mesmo, na fronte, na boca e no peito.
℟.: Glória tibi, Dómine.
Então o diácono ou o sacerdote, se for oportuno, incensa o livro e proclama o Evangelho.
℣.: Tendo nascido Jesus na cidade de Belém, na Judeia, no tempo do rei Herodes, eis que alguns magos do Oriente chegaram a Jerusalém, perguntando: "Onde está o rei dos judeus, que acaba de nascer? Nós vimos a sua estrela no Oriente e viemos adorá-lo". Ao saber disso, o rei Herodes ficou perturbado, assim como toda a cidade de Jerusalém. Reunindo todos os sumos sacerdotes e os mestres da Lei, perguntava-lhes onde o Messias deveria nascer. Eles responderam: “Em Belém, na Judeia, pois assim foi escrito pelo profeta: E tu, Belém, terra de Judá, de modo algum és a menor entre as principais cidades de Judá, porque de ti sairá um chefe que vai ser o pastor de Israel, o meu povo”. Então Herodes descobriu o segredo dos magos e descobriu-os cuidadosamente quando a estrela apareceu. Depois dos invejosos a Belém, dizendo: "Ide e procurei obter informações exatas sobre o menino. E, quando o encontrardes, avisai-me, para que também eu vá adorá-lo". Depois que ouviram o rei, eles partiram. E a estrela, que tinha visto no Oriente, foi apresentando-os, até parar sobre o lugar onde estava o menino. Ao verem de novo a estrela, os magos sentiram uma alegria muito grande. Quando entrou em casa, viram o menino com Maria, sua mãe. Ajoelharam-se diante dele, e o adoraram. Depois abriram seus cofres e lhe ofereceram presentes: ouro, incenso e mirra. Avisados em sonho para não voltarem a Herodes, retornaram para sua terra, seguindo outro caminho.
℣.: Tendo nascido Jesus na cidade de Belém, na Judeia, no tempo do rei Herodes, eis que alguns magos do Oriente chegaram a Jerusalém, perguntando: "Onde está o rei dos judeus, que acaba de nascer? Nós vimos a sua estrela no Oriente e viemos adorá-lo". Ao saber disso, o rei Herodes ficou perturbado, assim como toda a cidade de Jerusalém. Reunindo todos os sumos sacerdotes e os mestres da Lei, perguntava-lhes onde o Messias deveria nascer. Eles responderam: “Em Belém, na Judeia, pois assim foi escrito pelo profeta: E tu, Belém, terra de Judá, de modo algum és a menor entre as principais cidades de Judá, porque de ti sairá um chefe que vai ser o pastor de Israel, o meu povo”. Então Herodes descobriu o segredo dos magos e descobriu-os cuidadosamente quando a estrela apareceu. Depois dos invejosos a Belém, dizendo: "Ide e procurei obter informações exatas sobre o menino. E, quando o encontrardes, avisai-me, para que também eu vá adorá-lo". Depois que ouviram o rei, eles partiram. E a estrela, que tinha visto no Oriente, foi apresentando-os, até parar sobre o lugar onde estava o menino. Ao verem de novo a estrela, os magos sentiram uma alegria muito grande. Quando entrou em casa, viram o menino com Maria, sua mãe. Ajoelharam-se diante dele, e o adoraram. Depois abriram seus cofres e lhe ofereceram presentes: ouro, incenso e mirra. Avisados em sonho para não voltarem a Herodes, retornaram para sua terra, seguindo outro caminho.
℣.: Verbum Domini.
℟.: Laus tibi, Christe.
Depois beija o livro, dizendo em silêncio a oração.
HOMILIA
Em seguida, faz-se a homilia, que compete ao sacerdote ou diácono; ela é obrigatória em todos domingos e festas de preceito e recomendada também nos outros dias.
LITURGIA EUCARÍSTICA
PREPARAÇÃO DAS OFERENDAS
Inicia-se o canto da preparação das oferendas, enquanto os ministros colocam no altar o corporal, o sanguinho, o cálice, a pala e o Missal.
Convém que os fiéis expressem sua participação trazendo uma oferenda, seja pão e vinho para a celebração da Eucaristia, seja outro donativo para auxílio da comunidade e dos pobres.
O sacerdote, de pé junto ao altar, recebe a patena com o pão em suas mãos e, levantando-a um pouco sobre o altar, diz em silêncio a oração. Em seguida, coloca a patena com o pão sobre o corporal.
O diácono ou o sacerdote coloca vinho e um pouco d'água no cálice, rezando em silêncio.
Em seguida, o sacerdote recebe o cálice em suas mãos e, elevando-o um pouco sobre o altar, diz em silêncio a oração: depois, coloca o cálice sobre o corporal.
Em seguida o sacerdote, profundamente inclinado, reza em silêncio.
E, se for oportuno, incensa as oferendas, a cruz e o altar. Depois, o diácono ou outro ministro incensa o sacerdote e o povo.
Em seguida, o sacerdote, de pé ao lado do altar, lava as mãos, dizendo em silêncio a oração.
CONVITE À ORAÇÃO
Estando, depois, no meio do altar e voltado para o povo, o sacerdote estende e une as mãos e diz:
O Santo Padre.: Oráte, fratres: ut meum ac vestrum sacrifícium acceptábile fiat apud Deum Patrem omnipoténtem.
O povo se levanta e responde:
℟.: Suscípiat Dóminus sacrifícium de mánibus tuis ad laudem et glóriam nóminis sui, ad utilitátem quoque nostram totiúsque Ecclésiæ suæ sanctæ.
ORAÇÃO SOBRE AS OFERENDAS
Em seguida, abrindo os braços, o sacerdote profere a oração sobre as oferendas;
O sacerdote prossegue sozinho, de braços abertos:
O sacerdote, de braços abertos, diz em voz alta:
O sacerdote, voltado para o povo, estendendo e unindo as mãos, acrescenta:
Pres.: Pax Dómini sit semper vobíscum.
℟.: Et cum spíritu tuo.
Então o sacerdote pode voltar à cadeira. É aconselhável guardar algum tempo de silêncio sagrado ou proferir um salmo ou outro cântico de louvor.
Se for necessário, façam-se breves comunicações ao povo.
O celebrante diz:
Então o celebrante recebe o báculo, se o utilizar, e diz:
Bispo: Benedícat vos omnípotens Deus,
e fazendo três vezes o sinal da cruz sobre o povo, acrescenta:
Pater +, et Fílius +, et Spíritus + Sanctus.
O Santo Padre.: Suscipe, Dómine, múnera nostra, quibus exercéntur commércia gloriósa, ut, offeréntes quae dedísti, teípsum mereámur accípere. Per Christum Dominum nostrum.
℟.: Amén.
PREFÁCIO
Pres.: Dominus vobiscum.
℟.: Et cum spiritu tuo.
Pres.: Sursum corda.
℟.: Habemus ad Dominum.
Pres.: Gratias agamus Domino Deo nostro.
℟.: Dignum et iustum est.
O Santo Padre.: Vere dignum et iustum est, aequum et salutare, nos tibi semper et ubíque grátias agere, Dómine, sancte Pater, omnípotens aeterne Deus: Quia per incarnáti Verbi mystérium nova mentis nostrae óculis lux tuae claritátis infúlsit, ut, dum visibíliter Deum cognóscimus, per hunc in invisibílium amórem rapiámur. Et ídeo cum Angelis et Archángelis, cum Thronis et Dominatiónibus, cumque omni milítia caeléstis exércitus, hymnum glóriae tuae cánimus, sine fine dicéntes:
SANTO
℟.: Sanctus, Sanctus, Sanctus
Dominus, Deus Sabaoth
Pleni sunt cæli et terra gloria tua
Hosanna, in excelsis
Benedictus qui venit in nomine Domini
Hosana, in excelsis
ORAÇÃO EUCARÍSTICA III
O sacerdote, de braços abertos, diz:
Pres.: Vere Sanctus es, Domine, et merito te laudat omnis a te condita creatura, quia per Filium tuum, Dominum nostrum Iesum Christum, Spiritus Sancti operante virtute, vivificas et sanctificas universa, et populum tibi congregare non desinis, ut a solis ortu usque ad occasum oblatio munda offeratur nomini tuo.
Une as mãos e, estendendo-as sobre as oferendas, diz:
Pres.: Supplices ergo te, Domine, deprecamur, ut hæc munera, quæ tibi sacranda detulimus, eodem Spiritu sanctificare digneris,
une as mãos e traça o sinal da cruz sobre o pão e o cálice ao mesmo tempo, dizendo:
ut Corpus et + Sanguis fiant Filii tui Domini nostri Iesu Christi,
une as mãos
cuius mandato hæc mysteria celebramus.
O relato da instituição da Eucaristia seja proferido de modo claro e audível, como requer a sua natureza.
Pres.: Ipse enim in qua nocte tradebatur
toma o pão, mantendo-o um pouco elevado sobre o altar, e prossegue:
accepit panem et tibi gratias agens benedixit, fregit, deditque discipulis suis, dicens:
inclina-se levemente
Mostra ao povo a hóstia consagrada, coloca-a na patena e genuflete em adoração.
Então prossegue:
Pres.: Simili modo, postquam cenatum est,
toma o cálice nas mãos, mantendo-o um pouco elevado sobre o altar, e prossegue:
accipiens calicem, et tibi gratias agens benedixit, deditque discipulis suis, dicens:
inclina-se levemente
Mostra o cálice ao povo, colocando-o sobre o corporal e genuflete em adoração.
Em seguida, diz:
Pres.: Mysterium fidei.
A assembleia aclama:
℟.: Salvator mundi, salva nos, qui per crucem et resurrectionem tuam liberasti nos.
O sacerdote, de braços abertos, diz:
Pres.: Memores igitur, Domine, eiusdem Filii tui salutiferæ passionis necnon mirabilis resurrectionis et ascensionis in cælum, sed et præstolantes alterum eius adventum, offerimus tibi, gratias referentes, hoc sacrificium vivum et sanctum. Respice, quǽsumus, in oblationem Ecclesiæ tuæ et, agnoscens Hostiam, cuius voluisti immolatione placari, concede, ut qui Corpore et Sanguine Filii tui reficimur, Spiritu eius Sancto repleti, unum corpus et unus spiritus inveniamur in Christo.
1C: Ipse nos tibi perficiat munus æternum, ut cum electis tuis hereditatem consequi valeamus, in primis cum beatissima Virgine, Dei Genetrice, Maria, cum beatis Apostolis tuis et gloriosis Martýribus cum Sancto et omnibus Sanctis, quorum intercessione perpetuo apud te confidimus adiuvari.
2C: Hæc Hostia nostræ reconciliationis proficiat, quaesumus, Domine, ad totius mundi pacem atque salutem. Ecclesiam tuam, peregrinantem in terra, in fide et caritate firmare digneris cum famulo tuo Papa nostro N. et Episcopo nostro N., cum episcopali ordine et universo clero et omni populo acquisitionis tuæ. Votis huius familiæ, quam tibi astare voluisti, adesto propitius. Omnes filios tuos ubique dispersos tibi, clemens Pater, miseratus coniunge.
3C: Fratres nostros defunctos et omnes qui, tibi placentes, ex hoc sǽculo transierunt, in regnum tuum benignus admitte, ubi fore speramus, ut simul gloria tua perenniter satiemur,
une as mãos
per Christum Dominum nostrum, per quem mundo bona cuncta largiris.
DOXOLOGIA
Ergue o cálice e a patena com a hóstia, dizendo:
Pres.: Per ipsum, et chuhm ipso, et in ipso, est tibi Deo Patri omnipotenti, in unitate Spiritus Sancti, omnis honor et gloria per omnia sǽcula sæculorum.
O povo aclama:
℟.: Amém.
ORAÇÃO DO SENHOR
Tendo colocado o cálice e a patena sobre o altar, o sacerdote diz, de mãos unidas:
Pres.: Præcéptis salutáribus móniti, et divína institutióne formáti, audémus dícere
O sacerdote abre os braços e prossegue com o povo:
℟.: Pater noster, qui es in cælis: sanctificétur nomen tuum; advéniat regnum tuum; fiat volúntas tua, sicut in cælo, et in terra. Panem nostrum cotidiánum da nobis hódie; et dimítte nobis débita nostra, sicut et nos dimíttimus debitóribus nostris; et ne nos indúcas in tentatiónem; sed líbera nos a malo
Pres.: Líbera nos, quǽsumus, Dómine, ab ómnibus malis, da propítius pacem in diébus nostris, ut, ope misericórdiæ tuæ adiúti, et a peccáto simus semper líberi et ab omni perturbatióne secúri: exspectántes beátam spem et advéntum Salvatóris nostri Iesu Christi.
O sacerdote une as mãos.
℟.: Quia tuum est regnum, et potéstas, et glória in sǽcula.Pres.: Dómine Iesu Christe, qui dixísti Apóstolis tuis: Pacem relínquo vobis, pacem meam do vobis: ne respícias peccáta nostra, sed fidem Ecclésiæ tuæ; eámque secúndum voluntátem tuam pacificáre et coadunáre dignéris.
O sacerdote une as mãos e conclui:
Qui vivis et regnas in sǽcula sæculórum..
℟.: Amén.
Pres.: Pax Dómini sit semper vobíscum.
℟.: Et cum spíritu tuo.
SAUDAÇÃO DA PAZ
Em seguida, se for oportuno, o diácono ou o sacerdote diz:
℣.: Offérte vobis pacem.
E, todos, segundo o costume do lugar, manifestam uns aos outros a paz, a comunhão e a caridade; o sacerdote dá a paz ao diácono e a outros ministros.
FRAÇÃO DO PÃO
Em seguida, o sacerdote parte o pão consagrado sobre a patena e coloca um pedaço no cálice, rezando em silêncio.
℟.: Agnus Dei, qui tollis peccata mundi: miserere nobis.
Agnus Dei, qui tollis peccata mundi: miserere nobis.
Agnus Dei, qui tollis peccata mundi: dona nobis pacem.
Em seguida, o sacerdote, de mãos unidas, reza em silêncio.
O sacerdote faz genuflexão, toma a hóstia na mão e, elevando-a um pouco sobre a patena ou sobre o cálice, diz em voz alta, voltado para o povo:
Pres.: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccáta mundi. Beáti qui ad cenam Agni vocáti sunt
℟.: Dómine, non sum dignus, ut intres sub téctum meum, sed tantum dic verbo, et sanábitur ánima mea.
O sacerdote, voltado para o altar, reza em silêncio e reverentemente comunga o Corpo de Cristo.
Depois, segura o cálice e reza em silêncio; e reverentemente comunga o Sangue de Cristo.
Em seguida, toma a patena ou o cibório, aproxima-se dos que vão comungar e mostra a hóstia um pouco elevada a cada um deles, dizendo:
℣.:Corpus Christi custódiat me in vitam aetérnam. Sanguis Christi custódiat me in vitam aetérnam.
O que vai comungar responde:
℟.: Amen.
E comunga.
Enquanto o sacerdote comunga do Corpo de Cristo, inicia-se o canto da comunhão.
ORAÇÃO DE COMUNHÃO ESPIRITUAL
Todos: Meu Jesus, eu creio que estais presente no Santíssimo Sacramento do Altar. Amo-vos sobre todas as coisas, e minha alma suspira por Vós. Mas como não posso receber-Vos agora no Santíssimo Sacramento, vinde, ao menos espiritualmente, ao meu coração. Abraço-me convosco come se já estivésseis comigo: uno-me convosco inteiramente. Ah! Não permitais que torne a Separar-me de vós! Amém!
COMUNHÃO
ANTÍFONA DE COMUNHÃO
(Mt 2,2)
Se, porém, não se canta, a antífona que vem no Missal pode ser recitada ou pelos fiéis, ou por alguns deles, ou por um leitor, ou então pelo próprio sacerdote depois de ter comungado e antes de dar a Comunhão aos fiéis:
℣.: Vidimus stellam eius in Oriénte
et vénimus cum munéribus adoráre Dóminum.
Terminada a Comunhão, o sacerdote, o diácono ou acólito purifica a patena e o cálice.
Então o sacerdote pode voltar à cadeira. É aconselhável guardar algum tempo de silêncio sagrado ou proferir um salmo ou outro cântico de louvor.
ORAÇÃO DEPOIS DA COMUNHÃO
Em seguida, junto ao altar ou à cadeira, o sacerdote, de pé, voltado para o povo, diz de mãos unidas:
Pres.: Oremus.Em seguida, o sacerdote, de braços abertos, profere a oração:
Da, quǽsumus, omnipotens Deus, ut, mystérium tuum quod hodie participámus, nobis prodesse semper et ad vitam æternam profícere dignetur. Per Christum Dominum nostrum.
℟.: Amen.
_______________________________
RITOS FINAIS
Na Missa pontifical, o Bispo recebe a mitra e, estendendo as mãos, diz:
Bispo: Dominus vobiscum.
Todos respondem:
℟.: Et cum spiritu tuo.
Bispo: Dominus vobiscum.
Todos respondem:
℟.: Et cum spiritu tuo.
O sacerdote ou diácono diz:
℣.: Inclinate vos ad benedictionem.
Bispo: Sit nomen Domini benedictum.
℟.: Ex hoc nunc et usque in sǽculum.
Bispo: Adiutórium nostrum in nomine Domini,
℟.: Qui fecit cælum et terram.
Bispo: Benedícat vos omnípotens Deus,
e fazendo três vezes o sinal da cruz sobre o povo, acrescenta:
Pater +, et Fílius +, et Spíritus + Sanctus.
Todos:
℟.: Amém.
℟.: Amém.
Depois, o diácono ou o próprio sacerdote diz ao povo, unindo as mãos:
℣.: Ite in pace.
O povo responde:
℟.: Deo gratias.
Então o sacerdote beija o altar em sinal de veneração, como no início. Feita a devida reverência, retira-se com os ministros.
ANTÍFONA MARIANA
(Sub Tuum Praesidium)
Sub tuum praesidium confugimus, Sancta Dei Genetrix; nostras deprecationes ne despicias in necessitatibus; sed a periculis cunctis libera nos semper, Virgo gloriosa et benedicta
